Pothuajse e gjithë shuma nga ajo e parashikuara së fundmi për autostradën Kërçovë-Ohër është paguar. Të dhënat tregojnë se deri më tani për këtë pjesë janë realizuar pothuajse 560 milionë euro, transmeton Portalb.mk nga Radio Evropa e Lirë.

Zyrtarisht ndërtimi i autostradës filloi në vitin 2014 ose disa muaj pas nënshkrimit të kontratës në nëntor të vitit 2013, por as pas 12 vitesh autostrada nuk është përfunduar.

“Deri më sot janë realizuar 557.985.782,11 euro ose 93,3% e shumës së planifikuar për ndërtimin e autostradës Kërçovë-Ohër”, thuhet në të dhënat e fundit nga Ndërmarrja Publike e Rrugëve Shtetërore (NPRRSH).

Nëse shuma e paguar deri më tani është 93,3% e shumës së planifikuar, atëherë nëse shkojmë sipas parashikimeve aktuale shuma përfundimtare do të arrijë në 598.055.500 euro. Kjo është mbi 200 milionë më shumë se 374 milionë eurot e parashikuara fillimisht, të cilat u njoftuan më shumë se një dekadë më parë.

Kjo pjesë është e gjatë pothuajse 57 kilometra, që do të thotë se një kilometër i kësaj arterie të rëndësishme të komunikacionit për Maqedoninë e Veriut do të kushtojë rreth 9,7 milionë euro.

Çfarë po punohet në terren?

Nga NPRRSH thonë se për momentin “ndërtimi është në një fazë të avancuar”.

“Po punojmë për sanimin e rrëshqitjeve  të reja të dheut, si dhe për përgatitjen e masave mbrojtëse në shpate si pyllëzimi, vendosja e një rrjeti gjeokompozit dhe spërkatjen me beton. Pastaj, në shpate të caktuara po realizohet një zgjidhje me të ashtuquajturat galeri”, thonë nga Ndërmarrja Publike.

Qëllimi është që sa më shumë pjesë e autostradës të jetë funksionale në mënyrë që ta lehtësojë “udhëtimin drejt qendrës turistike në Ohër”.

Qyteti i Ohrit, që ndodhet në brigjet e Liqenit të Ohrit në pjesën jugperëndimore të vendit, është vendbanim i më shumë se 50 mijë banorëve. Ai është edhe destinacioni më i famshëm turistik në vend, i cili, sipas raporteve të Komunës, në vitet 2023 dhe 2024 ka realizuar mbi 1,1 milion fjetje nga turistët.

Nga problemet me projektin dhe mungesa e punëtorëve e deri te hesapet politike

Sipas informacioneve të fundit në dispozicion në lidhje me autostradën, e cila duhet ta lehtësojë udhëtimin në këtë rajon, deri më tani janë përfunduar rreth 40 kilometra nga gjithsej 57.

Autostradën e ndërton kompania kineze  “Sinohydro”, ndërsa Enti Shtetëror i Revizionit në një nga raportet e tij mbi Ndërmarrjen Publike të Rrugëve Shtetërore, e quajti atë “investimi më i madh në infrastrukturë me dekada ndërtimi”.

Që në vitin 2022 ESHR arriti në përfundimin se vlera ishte rritur për të paktën 45% dhe se kjo autostradë kishte zgjatjen më të madhe të afatit të ndërtimit. Supozohej se do të përfundonte brenda katër vjetësh.

Shpjegimin e autoriteteve për zgjatjen e theksuan edhe revizorët, të cilët thanë se arsyet kryesore për ritmin e ngadaltë ishin: mangësitë e projektit, vonesat në shpronësimin e tokës, marrëdhëniet e pazgjidhura pronësore dhe juridike, zhvendosja e objekteve, numri i pamjaftueshëm i kuadrit teknik, makinerive dhe pajisjeve.

Krahas këtyre problemeve aktorët politikë për vite me radhë e kanë fajësuar njëri-tjetrin për vonesën. Kur u lëshuan 20 kilometrat e parë në qershor të vitit 2025, zëvendëskryeministri dhe ministri i transportit Aleksandar Nikolloski nga VMRO-DPMNE njoftoi se punimet duhet të përfundojnë plotësisht deri në fund të vitit 2026, duke akuzuar se projekti ishte bërë një “simbol i stagnimit“ dhe një “imazh i turpshëm i një vendi që numëron në vend”.

Nga LSDM-ja opozitare, qeverinë e së cilës e aludoi zëvendëskryeministri, pretendojnë se kur e morën pushtetin në vitin 2017, hasën vetëm 30% përparim në terren, pa shpronësime, çështje kyçe të pa zgjidhura dhe një mori problemesh, por arritën të përfundonin 83% të projektit.

Projekti u shoqërua edhe elemente kontroverse që përfunduan me një aktakuzë nga ish-Prokuroria Speciale Publike (PSP) në rastin “Trajektorja“ për shkak të dyshimit për dëmtim të buxhetit të shtetit për mbi 150 milionë euro. Të akuzuar ishin ish-kryeministri Nikolla Gruevski, ish-zëvendëskryeministri Vlladimir Peshevski, ish-ministri i transportit dhe lidhjeve Mile Janakieski dhe ish-drejtori i NPRRSH Ljupço Georgievski. Gjykimi u mbajt, por nuk u arrit asnjë vendim përfundimtar sepse lënda u vjetrua.

Pjesë e kësaj aktakuze ishte edhe marrëveshja për autostradën Milladinovci – Shtip, e cila u arrit në të njëjtën kohë me atë për Kërçovë – Ohër. Por, kjo autostradë prej 47 kilometrash u përfundua dhe u lëshua në përdorim në qershor të vitit 2019. Sipas NPRRSH në të u investuan 177 milionë euro, ose mesatarisht 3,8 milionë për kilometër.

Kujtojmë se ndërtimi i autostradës Kërçovë – Ohër filloi në shkurt të vitit 2014 dhe po realizohet nga kompania kineze “Sinohydro”. Gjatësia e trasës është 57 kilometra, ndërsa vlera fillestare e kontratës ishte 373 milionë euro. Afati fillestar për përfundim ishte qershori i vitit 2018, por punimet janë shtyrë disa herë për shkak të problemeve serioze inxhinierike, juridike dhe administrative. Pikërisht për shkak të këtyre problemeve, çmimi është rritur dhe sipas disa burimeve jozyrtare tani arrin mbi 600 milionë euro. Ministri Aleksandar Nikollovski më 21 shkurt premtoi se ndërtimi i segmentit të autostradës Gostivar – Bukojçan po ecën me ritëm të fortë dhe pritjet janë që ai të vihet në funksion deri në fund të vitit 2029.

Korridori 8, i cili lidh Adriatikun me Detin e Zi përmes Shqipërisë, Maqedonisë dhe Bullgarisë, është pjesë e korridorit më të gjerë evropian të transportit Ballkani Perëndimor – Mesdheu Lindor dhe ka mbështetje të fortë nga Bashkimi Evropian.