Shqipëri po përkujton përmes disa eventeve të ndryshme 82-vjetorin e gjenocidit ndaj shqiptarëve të Çamërisë si dhe kujtesës historike, drejtësisë dhe trashëgimisë kulturore çame.

Java Çame ka nisur në kryeqytet në Bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, me vendosjen e gërmave “I Love Çamëria”, një simbol kujtese dhe reflektimi për të gjithë, duke përcjellë mesazhin se kjo pjesë e historisë nuk duhet të harrohet.

Në këtë aktivitet, Kryetari i Shoqatës Patriotike “Çamëria”, Liljan Idrizaj, theksoi rëndësinë e kësaj date si një moment kujtese dhe ndërgjegjësimi historik për shqiptarët e Çamërisë dhe mbarë opinionin publik shqiptar. Ai u shpreh se 27 Qershori i vitit 1944 mbetet një nga datat më të rënda në historinë e shqiptarëve të Çamërisë, duke shënuar fillimin e dëbimeve, masakrave dhe spastrimit etnik ndaj popullsisë shqiptare nga trojet e saj amtare.

Java Çame përfshin një sërë aktivitetesh përkujtimore dhe kulturore, të cilat synojnë të mbajnë gjallë kujtesën historike, të promovojnë identitetin dhe kulturën çame, si dhe të kërkojnë drejtësi për ngjarjet e së kaluarës. Këto aktivitete nuk kanë vetëm karakter përkujtimor, por shërbejnë edhe si një thirrje për reflektim shoqëror dhe institucional mbi një nga çështjet më të ndjeshme të historisë shqiptare.

Kryetari i PDIU-së, Shpëtim Idrizi ka bërë thirrje për një angazhim më të madh institucional dhe kombëtar në mbështetje të çështjes çame. Ai theksoi se Çamëria është pjesë e identitetit kombëtar shqiptar dhe se kërkesa për drejtësi ndaj shqiptarëve të Çamërisë mbetet një detyrim historik.

Java Çame do të vijojë me aktivitete të ndryshme gjatë ditëve në vijim, duke u përmbyllur me homazhet në varrezat monumentale “Trëndafilat e Çamërisë” në Kllogjer të Sarandës, ku prehen eshtrat e 2900 shqiptarëve të Çamërisë.

Ndërsa sot Kuvendi i Shqipërisë në bashkëpunim me Shoqatën Patriotike “Çamëria”, organizon veprimtarinë përkujtimore me temë: “82-vjetori i gjenocidit mbi shqiptarët e Çamërisë”.

Në këtë veprimtari do të marrin pjesë deputetë, studiues, përfaqësues të komunitetit çam, si dhe personalitete të jetës publike e akademike.

Kuvendi i Shqipërisë ka miratuar në vitin 1994 ligjin për shpalljen e 27 qershorit si “Dita e Gjenocidit ndaj shqiptarëve të Çamërisë nga shovinistët grekë dhe ngritjen e një memoriali”.

Më 27 qershor të vitit 1944 nisi akti i fundit i tragjedisë së shqiptarëve të Çamërisë ku forcat greke garantuan se në rast të dorëzimit të armëve asgjë e keqe nuk do t’u ndodhte shqiptarëve të Çamërisë, gjatë takimit që patën me myftiun, kryetarin e këshillit të bashkisë dhe drejtorin e arsimit të Paramithisë. Por ky pakt nuk u mbajt dhe menjëherë pas mbërritjes në qytet, ata masakruan me qindra shqiptarë të Çamërisë.

Gjatë sulmit mbi popullsinë civile, u dëbuan mbi 30 mijë shqiptarë myslimanë dhe u vranë mbi 3 mijë të tjerë. Ndërkaq, popullsia shqiptare ortodokse e Çamërisë u vendos nën terror për të mohuar identitetin duke vrarë parinë e saj e duke i lënë të varur në mes të qytetit për më shumë se tri ditë. Gjatë shpërnguljes e ikjes së tyre drejt Shqipërisë, rreth 2400 njerëz kanë humbur jetën gjatë rrugës, për shkak të mungesës së ushqimit dhe vuajtjeve. përcjell  Zhurnal.mk .