Në disa qytete të Ukrainës janë zhvilluar protesta pas vendimit të papritur të presidentit Volodymyr Zelensky për të shkarkuar ministrin e Mbrojtjes, Mykhailo Fedorov.
Qindra protestues, kryesisht të rinj, u mblodhën në Kiev me pankarta ku shkruhej "Larg duart nga Fedorov" dhe "Ndaloni sabotimin e fitores!", ndërsa brohorisnin "Turp!".
Zelensky ende nuk ka dhënë një shpjegim për vendimin e tij, i cili ka shkaktuar pakënaqësi të madhe mes analistëve, ushtrisë dhe një pjese të shoqërisë civile.
Fedorov, 35 vjeç, u emërua ministër në janar të këtij viti dhe vlerësohet për modernizimin e Ministrisë së Mbrojtjes, drejtimin e një fushate kundër korrupsionit dhe përdorimin e analizës së të dhënave për të përmirësuar performancën e forcave ukrainase në vijën e frontit.
Deputetët pritej të votonin të enjten për emërimin e ministrit të Brendshëm, Ihor Klymenko, si pasues të Fedorovit në krye të Ministrisë së Mbrojtjes.
Në Ukrainë kanë qarkulluar spekulime se shkarkimi i Fedorovit lidhet me mosmarrëveshjet e tij me komandantin e përgjithshëm të ushtrisë, Oleksandr Syrskyi, i njohur për qasjen e tij më tradicionale ushtarake. Të tjerë kanë argumentuar se ai nuk veproi me shpejtësinë e duhur për reformimin e sistemit të mobilizimit.
"Ky është gabimi më i madh që Zelensky ka bërë gjatë gjithë presidencës së tij", tha për BBC-në ushtari ukrainas Oleksandr.
Ai tregoi se iu bashkua ushtrisë në fillim të këtij viti pikërisht për shkak të besimit që kishte te Fedorov dhe vizioni i tij.
"Nuk njoh askënd që e mbështet vendimin për ta zëvendësuar. As në ushtri dhe as në shoqëri", u shpreh ai.
"Kam shumë miq në ushtri. Shumë prej tyre kanë humbur jetën. Nuk dua që kjo të vazhdojë", tha për BBC-në Maria Lavrynets, 31 vjeçe, gjatë protestës në sheshin Ivan Franko në qendër të Kievit. "Ne i shohim rezultatet e Fedorovit. Shohim motivimin e ushtarëve dhe duhet t'i mbështesim ata."
Pas marrjes së detyrës, Fedorov nisi një proces të thellë reformimi të Ministrisë së Mbrojtjes, e cila konsiderohej nga shumë ukrainas si tepër burokratike dhe e mbështetur ende mbi praktika të trashëguara nga epoka sovjetike.
Ish-ministër i Transformimit Dixhital, ai u angazhua që në ditët e para të pushtimit të plotë rus në vitin 2022 në krijimin e "Ushtrisë IT të Ukrainës", një rrjet vullnetarësh që ndërmori sulme kibernetike kundër objektivave ruse.
Më pas ai drejtoi nismën e suksesshme "Ushtria e Dronëve" për mbledhjen e fondeve dhe solli elementë të "gamifikimit" në luftë, duke krijuar një sistem që u jepte njësive ushtarake kredite për goditjen e objektivave ushtarake ruse.
Përqendrimi i Fedorovit te dronët, teknologjia ushtarake dhe modernizimi i prokurimeve vazhdoi edhe pasi mori drejtimin e Ministrisë së Mbrojtjes.
Në ditët e para të mandatit të tij, ai i kërkoi gjithashtu themeluesit të SpaceX, Elon Musk, të pengonte përdorimin e sistemit Starlink nga Rusia për sulme me dronë, një veprim që, sipas autoriteteve ukrainase, ndikoi ndjeshëm në operacionet ruse në vijën e frontit.
Ministria e drejtuar prej tij pati gjithashtu një rol të rëndësishëm në sulmet e fundit ukrainase ndaj Krimesë së pushtuar nga Rusia. Muajin e kaluar, Fedorov ishte zotuar se do ta "shkëpuste" plotësisht gadishullin nga Rusia përmes përdorimit të dronëve me rreze të mesme veprimi.
Në një reagim në Facebook menjëherë pas shkarkimit, Fedorov renditi arritjet e mandatit të tij dhe deklaroi se do të "vazhdojë të luftojë armikun përmes asimetrisë, shpejtësisë së inovacionit dhe forcës organizative".
Blogeri i njohur Serhii Sternenko, të cilin Fedorov e kishte emëruar këshilltar, e cilësoi atë si "ministrin më të mirë të Mbrojtjes në historinë e Ukrainës", duke kritikuar "pengesat burokratike dhe vonesat artificiale" që, sipas tij, penguan zbatimin e reformave më të thella.
Ndërkohë, Pavlo Yelizarov, një nga komandantët më të njohur të njësive të dronëve, dha dorëheqjen nga posti i zëvendëskomandantit të Forcave Ajrore të Ukrainës në shenjë proteste ndaj shkarkimit të Fedorovit, duke e cilësuar këtë vendim si "një goditje të rëndë për aftësinë mbrojtëse të vendit".
