Administrata e presidentit Donald Trump po përgatit masa të reja për kontrollin e eksportit të çipave të Inteligjencës Artificiale dhe përdorimit të qendrave të të dhënave jashtë Shteteve të Bashkuara. Qëllimi është të pengojë kompanitë kineze dhe ato nga vendet e tjera të kufizuara të anashkalojnë sanksionet amerikane duke përdorur nga distanca infrastrukturën kompjuterike të vendosur në vende të treta.
Sipas rregullores së përkohshme të Departamentit Amerikan të Tregtisë, kompanitë do të duhet të pajisen me licenca të posaçme për eksportin, rieksportin ose transferimin e çipave dhe serverëve të avancuar drejt qendrave të të dhënave kudo në botë, nëse këto infrastruktura mund t’u ofrojnë fuqi përpunuese kompanive në Kinë apo në vende të tjera nën embargo.
Masat synojnë veçanërisht vendet e grupit D:5, ku përfshihen Kina, Rusia, Irani, Koreja e Veriut dhe 18 shtete të tjera. SHBA-ja ka tashmë kufizime për shitjen e drejtpërdrejtë të çipave të avancuar në këto vende, por rregullat e reja synojnë të mbyllin një hapësirë që u ka mundësuar kompanive të përdorin kapacitete kompjuterike përmes qendrave të të dhënave jashtë territorit të tyre.
Sipas Departamentit të Tregtisë, kufizimet synojnë të pengojnë përdorimin e gjysmëpërçuesve amerikanë të avancuar për trajnimin e modeleve të fuqishme të Inteligjencës Artificiale, të cilat mund të shfrytëzohen edhe për qëllime ushtarake ose të inteligjencës.
Vendimi vjen vetëm pak ditë pas dorëheqjes së bashkëthemeluesit të Nvidia, Jensen Huang, në kuadër të një skandali që përfshin dyshime për lidhje me inteligjencën kineze dhe një klient të kompanisë, Megaspeed. Sipas raportimeve, autoritetet amerikane dyshojnë se Megaspeed ka blerë mijëra çipa Nvidia për t’u ofruar kapacitete përpunimi kompanive kineze, duke anashkaluar kufizimet ekzistuese të eksportit.
Reuters raportoi javën e kaluar se kompanitë kineze të Inteligjencës Artificiale po përpiqen të sigurojnë me shpejtësi kapacitete kompjuterike jashtë vendit, nga frika e kufizimeve të mëtejshme amerikane.
Rregullorja e re do të zbatohet për qendrat e të dhënave dhe rrjetet që mund të ofrojnë një kapacitet përpunues mbi 12 milionë TPP, një tregues që përdoret nga autoritetet amerikane për të matur fuqinë kompjuterike. Kjo është afërsisht e barasvlershme me kapacitetin maksimal të rreth 750 çipave Nvidia H100 ose H200.
Kufizimet përfshijnë edhe aksesin indirekt përmes ndërmjetësve. Eksportuesit dhe operatorët e qendrave të të dhënave do të duhet të kontrollojnë strukturën e pronësisë dhe aktivitetin e klientëve të tyre, për t’u siguruar që infrastruktura nuk përdoret nga subjekte të lidhura me vendet nën embargo.
Rregulla shtesë licencimi do të vendosen edhe për eksportet e çipave të avancuar drejt Malajzisë, Singaporit, Indonezisë, Tajlandës dhe Brazilit. Sipas autoriteteve amerikane, këto vende paraqesin një rrezik më të lartë se normalja që teknologjia të ridrejtohet drejt tregjeve të kufizuara. Megjithatë, përjashtim do të bëjnë çipat e destinuar për kompani me seli në SHBA.
Operatorët ekzistues të qendrave të të dhënave që preken nga rregullorja do të kenë 90 ditë nga hyrja e saj në fuqi për të siguruar licencat e nevojshme. Kufizimet nuk do të zbatohen për sistemet komerciale të rekomandimit, si ato që përdoren në platformat e tregtisë elektronike dhe rrjetet sociale.
Në të njëjtën kohë, administrata Trump po shfuqizon rregulloren AI Diffusion Rule të miratuar nga administrata Biden në janar 2025, e cila parashikonte kufizime sipas vendeve për eksportin e çipave të avancuar dhe transferimin e modeleve të fuqishme të Inteligjencës Artificiale.
Administrata aktuale argumenton se kuadri i mëparshëm vendoste kufizime të panevojshme për kompanitë amerikane dhe aleatët e SHBA-së. Rregullat e reja synojnë një kontroll më të përqendruar te përdoruesit përfundimtarë dhe mënyra se si shfrytëzohet infrastruktura teknologjike.
Me këtë vendim, Uashingtoni po zgjeron kontrollin përtej shitjes fizike të çipave, duke përfshirë edhe aksesin në fuqinë kompjuterike që ato ofrojnë. Kjo mund të ndikojë ndjeshëm në tregun global të qendrave të të dhënave dhe në mënyrën se si kompanitë ndërkombëtare zhvillojnë dhe trajnojnë modelet e avancuara të Inteligjencës Artificiale.