TV LIVE Radio
Kuriozitete
19 November 2026
Ismail Qemali në Vlorë: dita kur u shpall pavarësia shqiptare

Më 28 nëntor 1912, në Vlorë, Ismail Qemali dhe përfaqësues të ardhur nga vise të ndryshme shqiptare shpallën se Shqipëria do të ishte shtet i lirë dhe i pavarur. Vendimi u mor në një çast kur rendi osman po shembej në Ballkan dhe luftimet e Luftës së Parë Ballkanike kërcënonin që trojet shqiptare të ndaheshin mes shteteve fqinje.

Portret fotografik bardhezi i Ismail Qemalit, nga afër, me mjekër të bardhë dhe veshje të errët.

Foto: Vani Burda · Domen publik (PD-Albania · PD-US-expired) · Wikimedia Commons

Sipas përmbledhjes historike të Encyclopaedia Britannica, në Kuvendin e Vlorës u mblodhën 83 delegatë nga pjesë të ndryshme të Shqipërisë. Qemali, figurë me përvojë në administratën osmane dhe një nga nismëtarët e mbledhjes, u bë zëri politik i një vendimi që deri atëherë nuk ishte synuar gjithmonë si shkëputje: udhëheqësit shqiptarë kishin kërkuar më parë bashkimin e viseve shqiptare dhe autonomi brenda perandorisë. Lufta dhe përparimi i ushtrive ballkanike e ndryshuan urgjencën.

N​​jë raport bashkëkohor i gazetës së Vlorës Përlindj’ e Shqipniës, i riprodhuar në përkthimin e Robert Elsie-t, e përshkruan Kuvendin Kombëtar si të mbledhur pasditen e 28 nëntorit në shtëpinë e Xhemil beut. Në raport, Qemali u kërkon delegatëve të mendojnë për shpëtimin e vendit nga rreziqet e çastit; pas diskutimit, përfaqësuesit pranuan njëzëri që Shqipëria të ishte “e lirë dhe e pavarur”. Flamuri u ngrit në Vlorë atë mbrëmje. Këto hollësi vijnë nga raporti i kohës, jo nga një rikrijim i mëvonshëm i skenës.

Shpallja nuk e zgjidhi menjëherë çështjen e kufijve dhe të kontrollit në terren. Përmbledhja e Britannica-s vëren se, ndërsa delegatët shpallnin pavarësinë, forcat serbe, malazeze dhe greke po përparonin në territore shqiptare. Më 17 dhjetor 1912, Fuqitë e Mëdha miratuan krijimin e shtetit shqiptar; më 29 korrik 1913 e njohën zyrtarisht Shqipërinë si principatë të pavarur dhe përcaktuan statusin e saj. Kështu, akti i Vlorës ishte fillimi vendimtar i shtetësisë, por jo fundi i procesit diplomatik.

Ismail Qemali dhe delegatët nuk shpallën vetëm një datë përkujtimore: ata pohuan të drejtën e shqiptarëve për të pasur një shtet në një periudhë pasigurie dhe rreziku territorial. Rëndësia e Vlorës qëndron pikërisht te ndërthurja e vendimit politik me përpjekjen për ta bërë pavarësinë një realitet të njohur ndërkombëtarisht.

Burime



Të ndryshme
Më shumë

Radio Uskana - LIVE